چگونه سرویس پرشی بزنم؟

دو نوع مهم سرویس در والیبال که در این مطلب بررسی می‌کنیم، سرویس شناور (Float Serve) و سرویس پرشی (Jump Serve) هستند.

سرویس شناور (Float Serve)

در سرویس شناور، توپ با دست باز ضربه زده می‌شود؛ به شکلی که تا حد امکان چرخش زیادی به توپ داده نشود.

کاهش چرخش باعث می‌شود مسیر حرکت توپ در هوا غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر شود و دریافت آن برای تیم مقابل دشوارتر باشد.

تکنیک سرویس شناور را می‌توان با پرش نیز ترکیب کرد و به شکل سرویس پرشی شناور اجرا کرد.

سرویس پرشی (Jump Serve)

همان‌طور که از نام آن مشخص است، در سرویس پرشی بازیکن قبل از ضربه زدن به توپ از زمین جدا می‌شود و در هوا ضربه سرویس را اجرا می‌کند.

پرش باعث می‌شود بازیکن بتواند در ارتفاع بیشتری به توپ ضربه بزند و در نتیجه سرویس سریع‌تر و با مسیر مستقیم‌تری به سمت زمین حریف ارسال شود.

سرویس پرشی در صورت اجرای صحیح می‌تواند بسیار موثر باشد. با این حال، این تکنیک از چند مرحله تشکیل شده که باید به شکلی هماهنگ و روان پشت سر یکدیگر اجرا شوند تا بازیکن بتواند هم قدرت و هم کنترل مناسبی روی توپ داشته باشد.

برای یادگیری سرویس پرشی، شش مرحله اصلی را بررسی می‌کنیم و همچنین نحوه ایجاد تاپ‌اسپین (Topspin) روی توپ را توضیح می‌دهیم.

توپ را در دست غالب خود، یعنی دستی که با آن به توپ ضربه می‌زنید، نگه دارید و حدود چهار قدم بزرگ از خط انتهایی زمین فاصله بگیرید.

چند مرتبه نزدیک شدن به خط و پرش را تمرین کنید تا فاصله مناسب خود را پیدا کنید. هدف این است که بتوانید با قدرت سرویس بزنید، بدون اینکه پیش از ضربه زدن به توپ از خط انتهایی عبور کنید.

اگر هنگام اجرای سرویس قوانین مربوط به خط انتهایی رعایت نشود، خطای سرویس رخ می‌دهد و امتیاز و سرویس به تیم مقابل می‌رسد.

پس از اینکه با موقعیت شروع راحت شدید، تمرین پرتاب توپ را آغاز کنید.

به سمت خط انتهایی حرکت کنید و با دست غالب خود توپ را تقریباً ۲ متر به سمت بالا و ۲ متر به سمت جلو پرتاب کنید.

پرتاب باید به شکلی تنظیم شود که در بالاترین نقطه پرش بتوانید دست خود را به توپ برسانید و ضربه را اجرا کنید.

هماهنگی بین پرتاب توپ، حرکت پاها و زمان پرش یکی از مهم‌ترین بخش‌های اجرای صحیح سرویس پرشی است.

برای سرویس پرشی تاپ‌اسپین می‌توان از یک الگوی سه‌گام استفاده کرد.

اگر راست‌دست هستید، حرکت را با پای چپ آغاز کنید:

چپ – راست – چپ

اگر چپ‌دست هستید، ترتیب حرکت برعکس خواهد بود:

راست – چپ – راست

در پایان حرکت، باید آخرین گام شما با پای مخالف دستی باشد که قرار است با آن به توپ ضربه بزنید.

حرکت دست‌ها نیز باید با گام‌ها هماهنگ باشد.

در گام اول، دست‌ها به سمت جلو حرکت می‌کنند.

در گام دوم، دست‌ها به سمت عقب تاب داده می‌شوند.

در گام سوم، دست‌ها با قدرت به سمت بالا حرکت می‌کنند تا به ایجاد نیروی لازم برای پرش کمک کنند.

هنگام نزدیک شدن باید پیش از ضربه زدن به توپ همچنان قوانین مربوط به خط انتهایی را رعایت کنید. پس از تماس قانونی با توپ، فرود آمدن داخل زمین مجاز است.

در گام سوم، حرکت پرش را آغاز کنید و هم‌زمان دست‌ها را به سمت بالا تاب دهید.

هنگام بالا رفتن، بدن و دست‌ها برای اجرای ضربه آماده می‌شوند. دست ضربه‌زننده باید بالا و عقب قرار گیرد تا بتوانید در مناسب‌ترین نقطه پرش به توپ ضربه بزنید.

هدف این است که ضربه در ارتفاع مناسب و با بیشترین کنترل ممکن اجرا شود.

دست غالب شما باید در پشت بدن آماده باشد تا در بالاترین نقطه مناسب پرش به توپ ضربه بزند.

هنگام اجرای حرکت دست، تماس باید تقریباً با قسمت میانی توپ و در بالاترین نقطه دسترسی شما انجام شود.

چگونه به سرویس پرشی تاپ‌اسپین بدهیم؟

برای ایجاد تاپ‌اسپین، در پایان ضربه دست و انگشتان روی قسمت بالایی توپ حرکت می‌کنند تا چرخش رو به جلو ایجاد شود.

این چرخش می‌تواند مسیر توپ را تغییر دهد و باعث شود توپ پس از عبور از تور سریع‌تر به سمت زمین پایین بیاید.

محل تماس با توپ نیز می‌تواند بر جهت حرکت آن تأثیر بگذارد. با تمرین می‌توانید کنترل بیشتری روی چرخش و جهت سرویس پیدا کنید و توپ را دقیق‌تر به مناطق موردنظر زمین حریف ارسال کنید.

اجرای سرویس با ضربه زدن به توپ تمام نمی‌شود.

پس از تماس با توپ، حرکت دست را به‌طور طبیعی ادامه دهید و هنگام پایین آمدن از پرش، تعادل بدن خود را حفظ کنید.

روی هر دو پا با کنترل فرود بیایید و سریع برای ادامه رالی آماده شوید.

پس از سرویس ممکن است لازم باشد بلافاصله برای دفاع، دریافت یا اجرای حرکت بعدی تیم آماده باشید.

یکی از راه‌های موثرتر شدن سرویس، استفاده از انواع مختلف آن در شرایط متفاوت مسابقه است.

چه زمانی از سرویس شناور استفاده کنیم؟

سرویس شناور معمولاً انرژی کمتری نسبت به یک سرویس پرشی قدرتمند مصرف می‌کند. به همین دلیل می‌تواند در شرایطی که بازیکن خسته شده است گزینه مناسبی باشد.

از طرف دیگر، سرویس شناور معمولاً قدرت کمتری نسبت به سرویس پرشی دارد. بنابراین اگر تیم مقابل دریافت‌کنندگان قدرتمندی داشته باشد که توپ را سریع و دقیق کنترل می‌کنند، ممکن است همیشه بهترین انتخاب نباشد.

البته مزیت اصلی سرویس شناور، حرکت غیرقابل‌پیش‌بینی توپ است که می‌تواند دریافت‌کننده را دچار مشکل کند.

چه زمانی از سرویس پرشی استفاده کنیم؟

سرویس پرشی می‌تواند سرعت و قدرت بیشتری ایجاد کند و در صورت اجرای صحیح، امکان هدف‌گیری موثر زمین حریف را فراهم کند.

مسیر سریع‌تر و مستقیم‌تر این سرویس می‌تواند فشار بیشتری بر دریافت تیم مقابل وارد کند و حتی مدافعان عقب زمین را غافلگیر کند.

برای اجرای یک سرویس پرشی موثر، فقط قدرت ضربه اهمیت ندارد. پرتاب دقیق توپ، ریتم گام‌ها، زمان‌بندی پرش، ارتفاع تماس، نحوه ضربه و فرود متعادل باید با یکدیگر هماهنگ باشند.

اگر در ابتدای یادگیری هستید، بهتر است ابتدا هر مرحله را جداگانه تمرین کنید.

پس از مسلط شدن به پرتاب توپ و گام‌ها، آن‌ها را با پرش ترکیب کنید و در مرحله بعد ضربه نهایی را اضافه کنید.

هدف این است که تمام مراحل به‌مرور به یک حرکت پیوسته و طبیعی تبدیل شوند.

یادگیری سرویس پرشی به تمرین و تکرار نیاز دارد. این سرویس از شش مرحله اصلی آماده‌سازی، پرتاب توپ، گام‌های نزدیک شدن، پرش، ضربه و ادامه حرکت و فرود تشکیل می‌شود.

برای اجرای بهتر سرویس، قبل از تمرکز روی قدرت، روی ثبات پرتاب توپ و هماهنگی حرکات تمرکز کنید. وقتی بتوانید توپ را تقریباً هر بار در موقعیت مناسبی پرتاب کنید و در زمان درست به آن برسید، افزایش قدرت و کنترل سرویس بسیار ساده‌تر خواهد شد.

در سطح بالاتر نیز می‌توانید با تمرین تاپ‌اسپین، تغییر محل هدف و ترکیب سرویس پرشی با سرویس شناور، دریافت تیم مقابل را تحت فشار بیشتری قرار دهید.