والیبال یک ورزش سریع است و ارتباط موثر بین بازیکنان نقش بسیار مهمی در موفقیت تیم دارد. تیمها میتوانند از انواع مختلف حملات، پاسها و ضربات استفاده کنند تا دفاع حریف را غافلگیر کرده و شانس بیشتری برای کسب امتیاز داشته باشند. در والیبال، سیستمهای مختلف، تاکتیکها و اصطلاحات کوتاهی وجود دارند که بازیکنان در جریان مسابقه از آنها استفاده میکنند. این اصطلاحات کمک میکنند بازیکنان بدون توضیحات طولانی، سریعاً متوجه نوع پاس یا حمله بعدی شوند. در این راهنما با اصطلاحات مهم حمله و پاس و نامهایی مانند Go، Hut، Red، Gap/۳۱، Quick، Back-۱، Slide، Bic و D آشنا میشویم.
پیش از آشنایی با نام حملات مختلف، بهتر است چند اصطلاح پایه را بشناسیم. پاس یا Set به عملی گفته میشود که در آن پاسور، توپ را به شکلی هدفمند در موقعیت مناسب قرار میدهد تا مهاجم بتواند حمله خود را اجرا کند. یک پاس تهاجمی یا Attack Set نیز بهطور خاص برای رساندن توپ به محل و ارتفاع مناسبی طراحی میشود که مهاجم بتواند ضربهای قدرتمند به توپ وارد کند.
اصطلاحات پاس و حمله در والیبال
دو اصطلاح مهم برای توصیف شرایط حمله یک تیم، In-System و Out-of-System هستند. In-System زمانی گفته میشود یک تیم In-System است که دریافت و پاس اول بهاندازه کافی خوب باشد و پاسور بتواند از گزینههای مختلف تهاجمی تیم استفاده کند. در چنین شرایطی، پاسور انتخابهای بیشتری برای ارسال توپ به مهاجمان مختلف دارد و تیم میتواند برنامه تهاجمی خود را بهتر اجرا کند. Out-of-System اصطلاح Out-of-System زمانی استفاده میشود که به دلیل دریافت یا دفاع نامناسب، گزینههای پاسور محدود شده باشند یا پاسور نتواند به شکل معمول توپ دوم را بازی کند. در این وضعیت، اجرای حملات برنامهریزیشده دشوارتر میشود و تیم معمولاً مجبور است از گزینههای سادهتر و مطمینتر استفاده کند.
In-System و Out-of-System چیست؟
اصطلاحات ۱st، ۲nd و ۳rd-step tempo به تعداد گامهایی اشاره دارند که مهاجم در فرایند نزدیک شدن برای اجرای ضربه یا اسپک انجام میدهد. تمپوهای اول و دوم معمولاً به پاس اولیه باکیفیت نیاز دارند، در حالی که تمپوی سوم میتواند در شرایط Out-of-System مورد استفاده قرار گیرد.
تمپو در حمله والیبال چیست؟
در جریان مسابقه یک تیم تمرینکرده، ممکن است بارها بشنوید که پاسور نام یک پاس را اعلام میکند. این نامها عمداً کوتاه انتخاب شدهاند تا بازیکنان بتوانند سریع واکنش نشان دهند، در موقعیت مناسب قرار بگیرند و بدانند قرار است چه نوع حملهای اجرا شود.
نام پاسهای مختلف در والیبال
Go یکی از پاسهای رایج در والیبال است. این پاس یک حرکت In-System با تمپوی مرحله دوم است که برای مهاجم قدرتی یا Outside Hitter در سمت چپ زمین ارسال میشود. هدف این است که مهاجم کناری بتواند با زمانبندی مناسب حرکت کرده و حمله خود را اجرا کند.
پاس Go در والیبال
Hut یک پاس Out-of-System است که برای مهاجم سمت چپ زمین ارسال میشود. این پاس معمولاً زمانی کاربرد دارد که شرایط دریافت اجازه اجرای کامل برنامه تهاجمی تیم را نمیدهد.
پاس Hut در والیبال
Red یک پاس سریع In-System است که برای مهاجم پشتخطزن یا Opposite در سمت راست زمین ارسال میشود. این پاس با سرعت اجرا میشود تا فرصت واکنش دفاع روی تور کاهش پیدا کند و مهاجم سمت راست بتواند حمله موثرتری داشته باشد.
پاس Red در والیبال
پاس ۵ یک پاس Out-of-System برای مهاجم سمت راست زمین است. هنگامی که تیم نمیتواند حمله برنامهریزیشده خود را به شکل مطلوب اجرا کند، این نوع پاس میتواند یکی از گزینههای پاسور باشد.
پاس ۵ در والیبال
این پاس با دو نام Gap یا ۳۱ شناخته میشود. Gap/۳۱ یک پاس In-System برای مهاجم سرعتی یا Middle Hitter است که حمله را در فضای بین سمت چپ و مرکز زمین اجرا میکند. این حرکت میتواند در دفاع روی تور حریف فاصله ایجاد کند و مهاجم سرعتی را در موقعیت مناسبی برای حمله قرار دهد.
پاس Gap یا ۳۱ در والیبال
پاس ۱ برای مهاجم سرعتی در جلوی پاسور ارسال میشود. برخی بازیکنان این حرکت را Quick نیز مینامند. این پاس در سیستم انجام میشود و هدف آن اجرای یک حمله سریع از مرکز است تا مدافعان روی تور زمان کمتری برای واکنش داشته باشند.
پاس ۱ یا Quick در والیبال
Back-۱ از نظر مفهوم به پاس ۱ شباهت دارد، با این تفاوت که توپ برای مهاجم سرعتی در پشت پاسور ارسال میشود. این حرکت گزینه تهاجمی دیگری در مرکز تور ایجاد میکند و میتواند پیشبینی جهت حمله را برای مدافعان حریف دشوارتر کند.
پاس Back-۱ در والیبال
پاس ۲ یک پاس نسبتاً بلند برای مهاجمی است که در بخش میانی زمین حمله میکند. ارتفاع بیشتر توپ نسبت به پاسهای بسیار سریع، فرصت بیشتری برای زمانبندی حرکت و اجرای حمله در اختیار مهاجم قرار میدهد.
پاس ۲ در والیبال
Slide نوعی پاس پشت برای مهاجم سرعتی است. در این حرکت، مهاجم به سمت راست زمین حرکت کرده و معمولاً با استفاده از پرش روی یک پا حمله خود را اجرا میکند. این حرکت میتواند مسیر حمله را تغییر دهد و دفاع وسط حریف را مجبور به جابهجایی کند.
حمله Slide در والیبال
Bic یک پاس In-System برای مهاجم منطقه عقب زمین است که از بخش میانی عقب زمین حمله میکند. این حمله باعث میشود تیم علاوه بر بازیکنان جلوی تور، از مهاجمان عقب زمین نیز بهعنوان گزینه تهاجمی استفاده کند. وجود یک مهاجم Bic میتواند تعداد گزینههای پاسور را افزایش دهد و پیشبینی حمله را برای دفاع حریف دشوارتر کند.
حمله Bic در والیبال
D نام یک پاس برای مهاجم عقب زمین در سمت راست است. این پاس به تیم اجازه میدهد از سمت راست و از منطقه عقب زمین نیز یک گزینه حمله داشته باشد.
حمله D در والیبال
Setter Dump یا حمله مستقیم پاسور زمانی اتفاق میافتد که پاسور بهجای ارسال توپ برای یکی از مهاجمان، خودش در تماس دوم توپ را با یک دست به زمین حریف هدایت کند. هدف از این حرکت معمولاً غافلگیر کردن دفاع است. اگر مدافعان انتظار داشته باشند پاسور توپ را برای مهاجم ارسال کند، یک حمله ناگهانی پاسور میتواند فضای خالی زمین حریف را هدف قرار دهد.
Setter Dump چیست؟
Setover زمانی اتفاق میافتد که پاسور در تماس دوم، بهجای پاس دادن معمولی به مهاجم، توپ را مستقیماً به فضای خالی زمین حریف هدایت کند. هدف از این حرکت استفاده از فضای بدون پوشش در زمین حریف است.
Setover چیست؟
در جریان یک رالی سریع، بازیکنان فرصت ندارند برنامه حمله را با جملات طولانی برای یکدیگر توضیح دهند. به همین دلیل استفاده از نامهای کوتاهی مانند Go، Red، ۳۱، Quick، Slide، Bic و D باعث میشود بازیکنان سریعتر متوجه برنامه حمله شوند. شناخت این اصطلاحات همچنین هنگام تماشای مسابقات سطح بالا کمک میکند سیستمهای تهاجمی و تصمیمهای پاسور را بهتر درک کنید.
چرا شناخت نام حملات والیبال مهم است؟
Set یا پاس، عملی است که در آن پاسور توپ را در موقعیت مناسبی قرار میدهد تا مهاجم بتواند حمله خود را اجرا کند.
زمانی که دریافت و پاس اول مناسب باشد و پاسور بتواند از گزینههای مختلف تهاجمی تیم استفاده کند، تیم در وضعیت In-System قرار دارد.
زمانی که دریافت یا دفاع نامناسب باعث محدود شدن گزینههای پاسور و برنامه تهاجمی تیم شود، شرایط Out-of-System ایجاد میشود.
Quick یا پاس ۱ یک پاس سریع برای مهاجم سرعتی در جلوی پاسور است که با هدف کاهش زمان واکنش دفاع روی تور اجرا میشود.
Quick یا ۱ در جلوی پاسور اجرا میشود، در حالی که Back-۱ برای مهاجم سرعتی در پشت پاسور ارسال میشود.
Bic یک حمله از منطقه عقب زمین است که معمولاً توسط مهاجم عقب از بخش میانی زمین اجرا میشود.
Setter Dump حمله مستقیم پاسور در تماس دوم است؛ پاسور بهجای پاس دادن به مهاجم، توپ را برای کسب امتیاز به زمین حریف هدایت میکند.سوالات متداول درباره حملات و پاسهای والیبال
Set در والیبال چیست؟
In-System در والیبال یعنی چه؟
Out-of-System چیست؟
پاس Quick چیست؟
تفاوت Quick و Back-۱ چیست؟
حمله Bic چیست؟
Setter Dump چیست؟
حملات والیبال فقط به یک پاس و اسپک ساده محدود نمیشوند. تیمها از انواع مختلف پاسها و حملات استفاده میکنند تا دفاع حریف نتواند محل حمله بعدی را بهراحتی پیشبینی کند. اصطلاحاتی مانند In-System و Out-of-System شرایط تهاجمی تیم را توصیف میکنند و نامهایی مانند Go، Hut، Red، ۵، Gap/۳۱، Quick، Back-۱، ۲، Slide، Bic و D به بازیکنان کمک میکنند نوع پاس و محل حمله را سریع تشخیص دهند. شناخت این اصطلاحات بهخصوص برای پاسورها و مهاجمان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هرچه ارتباط میان پاسور و مهاجمان دقیقتر باشد، تیم میتواند حملات متنوعتر و غیرقابلپیشبینیتری اجرا کند.
جمعبندی؛ نام حملات والیبال را بهتر بشناسیم